Zondag is in Museum Rijswijk de Textiel Biennale geopend waarin rond de twintig kunstenaars hun werken laten zien die alle met textiel te maken hebben. Marcos Kueh staat er met zijn tapijtencollage ‘De Rode Aap’

Marcos Kueh (Kuching Maleisië, 1995) studeerde in 2022 af aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag en was de winnaar van de Best of Graduates van Galerie Ron Mandos in Amsterdam. “Ik ben een grafische studie begonnen omdat mijn ouders dat graag wilden”, vertelt Marcos. “De textielbusiness wordt vaak gezien als iets waarin arme mensen werken. Mijn ouders vonden het beter dat ik in de grafische sector een studie deed omdat dat meer kans gaf voor de toekomst. Toen ik naar Nederland kwam, bezocht ik een textielmuseum en zag ik dat er ook in de textiel geld kon worden verdiend.”

In zijn werken behandelt Kueh verhalen over economische ongelijkheid, uitbuiting en machtsmisbruik door middel van metaforen geïnspireerd op dagelijkse gebeurtenissen. “Onlangs was ik terug in Maleisie en met een vriend reed ik langs een olieplantage en hij vertelde me een verhaal. Vroeger leefden er onder andere verschillende soorten apen, die nu op de palmolieplantages naar voedsel moeten zoeken. Tussen het vergiftigen en afschieten van de apen bestaat er ook een meer recente techniek die lokale boeren gebruiken om de plantages te beschermen. Een aap wordt gevangen, gestraft, rood gespoten en vervolgens weer vrijgelaten in het wild. Het zoekt naar zijn familie, zijn gemeenschap, die het niet meer erkent en daarom afwijst. Er worden twee verhalen verteld over wat er daarna gebeurt: ofwel spoelt de verf weg in de regen en kan de aap terug naar zijn familie, ofwel sterft hij aan isolatie. Ik kijk ook naar het perspectief van de groep waarin de aap leefde. Waarom verstoten ze hem? Als we dat op onszelf projecteren. Waarom doen we vreemd tegen mensen die anders zijn of er anders uitzien?”

Marcos Kueh heeft deze gelaagde vertelling vertaald naar zijn geweven tapijt ‘Monyet Merah’, wat in het Maleis Rode Aap betekent. Het bestaat uit een aantal ‘posters’ zoals hij ze noemt, die handelen over het fenomeen van de zondebok. Elk wandtapijt rond de rode aap belicht een specifiek aspect van wat macht hebben betekent. “Ik noem mijn kunstwerken altijd geweven posters. Dat komt door mijn grafische achtergrond. De Tapijten geven de verschillende perspectieven aan hoe men kijkt naar een bepaald verhaal. De kleden rond het centrale tapijt dat de aap voorstelt, interpreteren het verhaal net even anders. De onderste kleden geven de zaden aan die op de olieplantages voorkomen en naast de aap kleden die twee apengoden moeten voorstellen. De bovenste kleden stellen de apen voor die die van niets willen weten, de zogenaamde niet-horen, niet-zien en zwijgenaapjes.” Subtiele details op het tapijt waar de aap op staat, zijn de hamer en de sikkel die het communisme moeten voorstellen en de hoorns zijn die van de duivel.

Achtergrond
“Het is fijn als mensen vaker terugkomen en steeds meer de achtergrond te weten komen van het verhaal erachter. De meeste mensen denken dat ze aardig zijn, maar we behandelen veel mensen als ‘rode apen’ die op een gegeven moment verstoten worden.” De Textiel Biennale is nog tot en met 12 november 2023 in het Museum Rijswijk te bezoeken.

Voor meer informatie, ga naar https://museumrijswijk.nl/tentoonstelling-textiel-biennale-2023-images-of-power-260