Ik zei tegen een voor mij bekende jongeman in Rijswijk dat ik op 15 augustus naar de Herdenking Nederlands Indië zou gaan. Ik zag de vraagtekens op zijn gezicht. “Herdenking?”, zegt hij: “Die is toch op 4 mei?”. Ik geef op straat in de buurt van de Generaal Spoorlaan (toeval bestaat niet) een privélesje geschiedenis.

Minuut stilte
Nederlands-Indië werd van 1942 tot 1945 bezet door Japan, een bondgenoot van Duitsland in Zuid-Oost Azië. Op 15 augustus, kort na de bombardementen op Hiroshima en Nagasaki, komt een einde aan de Tweede Wereldoorlog in het Koninkrijk der Nederlanden. “Maar waarom doen we dan op die dag ook niet aan een landelijke minuut stilte?”, zegt de jongeman op een manier dat het gisteren al geregeld had moeten worden.  “De Herdenking was traditiegetrouw op het veld bij het Indisch monument. We herdenken dan alle slachtoffers van de oorlog tegen Japan en de Japanse bezetting van Nederlands-Indië.” 

Reünie
Voordat de Herdenking van de dinsdagavond aanvangt, heeft het iets weg van een reünie!! Mensen vallen elkaar in de armen en staan gezellig met elkaar te praten. Maar wanneer het dan precies 19.10 uur is, is er een indrukwekkende stilte van ruim vierduizend aanwezigen. Je hoort alleen het geluid van de vogels en de  auto’s langs de snelweg. Ik sprak een man die zei: “Eigenlijk is het niet te verwoorden wat we meegemaakt hebben, het is te pijnlijk.” Dan zit het diep, denk ik dan. 

Verbinden
Voor fotograaf Ben Damen en ondergetekende was het de eerste keer dat wij namens InRijswijk.com de Herdenking bij mochten wonen. Het was indrukwekkend, maar de boodschap van deze Herdenking is toch dat de verhalen doorverteld moeten worden. Dit jaar stond de Herdenking in het teken van het verbinden van de verschillende generaties.  En die verhalen werden op de 15e augustus doorverteld door jongeren die zich de verhalen van hun oma of opa nog wel wisten te herinneren! 

Overgrootvader
Ieder verhaal is indrukwekkend, maar op mij persoonlijk maakte het verhaal van Frederik von Maltzahn, leerling van het VCL in Den Haag, de meest indruk. Wat raakte mij dan zo in het verhaal? De bijzondere band met zijn overgrootvader, het respect en de liefde over hoe Frederik over hem sprak. De stiltes die hij liet vallen, maar ook dat hij zich verantwoordelijk voelt om het verhaal door te vertellen. Ik dacht na afloop: Frederik moet naar Rijswijk komen om zijn verhaal over zijn grootvader nog een keer te komen vertellen.

Bij het programma van de Herdenking kwamen aan het woord: Reggie Baay (schrijver en publicist)-Frederiq Spigt (zangeres)-Elize (zangeres)-Frederik von Maltzahn (leerling VCL) Bibi Breijman (zangeres, presentatrice en vlogger) Memru Renjaan (gitarist).

Boudewijn de Groot
Boudewijn de Groot werd geboren in het interneringskamp Kramat in 1944. Zijn dochter Caya en zijn kleindochter Misha legden een ‘driekransenkrans’ neer bij het Indisch monument.

We lieten ook vaak bij de bezoekers weten dat we uit Rijswijk kwamen en het is bij velen bekend dat er een grote groep  Rijswijkers afkomstig is uit voormalig Nederlands-Indië en ook die verschrikkingen mee hebben moeten maken in de Jappenkampen. 

Wij vertellen de verhalen uit Rijswijk door en binnenkort kun je het verhaal lezen over de (schoon) moeder van  Rijswijkers Alice en Reinier Prenger 

Tekst: Rene Marquard
Foto’s : Ben Damen

Voor veel meer foto’s ga naar: https://www.facebook.com/InRijswijk