Het college van Rijswijk heeft de gemeenteraad ingelicht over wat de gemeente doet om de vluchtelingen uit Oekraïne op te vangen. Hieronder een samenvatting.

De Russische invasie in Oekraïne heeft geleid tot een grote humanitaire crisis. Steeds meer mensen
slaan voor het oorlogsgeweld op de vlucht en daarvan zijn inmiddels al meer dan 4 miljoen mensen
in buurlanden opgevangen. Een deel komt terecht in Nederland. Door enorme inzet van
veiligheidsregio’s en gemeenten zijn in een korte periode al bijna 35.000 opvangplekken
gerealiseerd en stellen duizenden particulieren hun huis ter beschikking voor vluchtelingen.

Met ingang van 1 april 2022 zijn burgemeesters verplicht de opvang van Oekraïense vluchtelingen te organiseren. De gemeenten deden op vrijwillige basis al heel veel. Burgemeesters krijgen de verantwoordelijkheid voor de huisvesting van vluchtelingen, maar niet de bevoegdheid om in hun gemeente panden of woonruimten te vorderen. Dit zal altijd in overleg gaan met de eigenaren van het vastgoed.

Eerste opvang
De gemeente Rijswijk vangt in de gemeentelijke opvanglocaties (GO) al meer dan 150 vluchtelingen
uit Oekraïne op. Daarmee levert het een belangrijke bijdrage aan de opgave om 2.000
opvangplekken in de Veiligheidsregio Haaglanden te realiseren. De vluchtelingen die in de Rijswijkse
opvanglocaties worden opgevangen zijn voor het merendeel volwassenen. Er zijn ongeveer 40
kinderen opgevangen, waarvan de jongste net een maand oud is.

Bij aankomst in onze regio worden de vluchtelingen via het aanmeldcentrum in de Broodfabriek
gekoppeld aan de beschikbare opvangplekken in de regio. De acute opvang in Rijswijk vindt plaats
in hotels. Het aantal mensen dat in particuliere opvang zit is nog niet in beeld.

Ondersteuning vluchtelingen
In de Broodfabriek wordt de eerste medische hulp en urgente ondersteuning geboden. Dit wordt
door de GGD georganiseerd. Ook coördineert de GGD de medische en psychosociale
ondersteuning die mogelijk op een later moment tijdens het verblijf in een GO nodig is.

Dankzij giften van inwoners en de Weggeefwinkel helpt de gemeente deze vluchtelingen ook aan andere benodigdheden, zoals kleding, verzorgingsproducten en speelgoed. Met door telecomproviders gratis ter beschikbaar gestelde simkaarten kunnen mensen onbeperkt bellen naar achtergebleven partners, familie en vrienden in Oekraïne. Voor kinderen en volwassenen is er in samenwerking met maatschappelijke organisaties een dagelijks activiteitenprogramma aan.

Leefgeldregeling
Vooruitlopend op de landelijke regeling heeft de gemeente een lokale regeling vastgesteld waardoor
er aan vluchtelingen leefgeld kan worden verstrekt. Met ingang van 1 april is er nu een landelijke regeling die de lokale regeling vanaf die datum overbodig maakt. Vluchtelingen hebben naast de onderdak en maaltijden recht op € 55 leefgeld per persoon per maand. Voor vluchtelingen die in PO zijn gehuisvest bedraagt het leefgeld € 475 voor volwassenen en € 315 voor minderjarigen per maand. De hoogte van deze bedragen is door het Rijk vastgesteld.

Onderwijs
Ongeacht hun verblijfsstatus hebben kinderen recht op onderwijs. Scholen zijn zeer gemotiveerd om kinderen op te vangen. 10 kinderen volgen al regulier onderwijs op een basisschool in Rijswijk. De bedoeling is dat zij van daaruit kunnen instromen in het reguliere onderwijs. Voor het voortgezet onderwijs wordt er samengewerkt met de onderwijsregio. 12 tieners uit de Rijswijkse opvang staan inmiddels ingeschreven op een middelbare school en kunnen daardoor voortgezet onderwijs volgen.

Werk
Vanaf 1 april is het mogelijk voor Oekraïners die willen werken om zonder vergunning (in loondienst) aan het werk te gaan. Het werkgeverservicepunt zal met bedrijven en uitzendbureaus verkennen welke mogelijkheden er zijn om gemotiveerde vluchtelingen te plaatsen.

Langdurige opvang
Hotelkamers zijn niet geschikt voor langdurige opvang. Mensen hebben behoefte aan een persoonlijke plek. Daarom zoekt de gemeente naar mogelijkheden om hen voor langere tijd te huisvesten. Meerdere vastgoedeigenaren hebben gebouwen in Rijswijk beschikbaar gesteld als opvanglocatie. Niet alle gebouwen zijn voor opvang even geschikt of op korte termijn geschikt te maken. Met de vertegenwoordigers van drie locaties die voldoen aan alle criteria gaat de gemeente in gesprek over de mogelijke inzet voor langdurige opvang.

Communicatie
De website www.Rijswijk.nl/Oekraine (ook beschikbaar in het Oekraïens) gaat in op de veel gestelde
vragen van inwoners van Rijswijk en vluchtelingen uit Oekraïne.

Financiën
Alle kosten van de opvang, ondersteuning en begeleiding worden centraal bijgehouden. Hierdoor houden we overzichtelijk welke kosten wij maken t.b.v. de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Het Rijk heeft schriftelijk laten weten de kosten die gemeenten in dit kader maken integraal te vergoeden. Binnen de Veiligheidsregio is afgesproken dat gemeenten die meer bijdragen dan volgens de afgesproken verdeelsleutel noodzakelijk is, gecompenseerd worden, mocht het Rijk de kosten op basis van deze verdeelsleutel vergoeden.

Waardering voor de stad
Het college van Rijswijk is onder de indruk van de bereidheid bij inwoners, maatschappelijke organisaties en bedrijven om te helpen bij de opvang en ondersteuning van vluchtelingen. De opvanglocaties, hotels maar zeker ook de gastgezinnen zijn zij zeer dankbaar. Ook de vrijwillige inzet op de locaties is hartverwarmend. Er komt nog een inventarisatie van vraag en aanbod, maar ook van de verblijfplaatsen van mensen die via hun eigen netwerk of gastgezinnen in Rijswijk verblijven.

De gemeente houdt er rekening mee dat deze inzet langdurig zal zijn. Dit betekent dat er een groot beslag op de organisatie wordt gelegd wat consequenties zal hebben voor lopende zaken en projecten. De nood is echter hoog en rechtvaardigt de keuzes die gemaakt worden.